Bilgi Savaşı nedir? Çeşitleri ve Özellikleri nelerdir?

Çağımızın yeni biçimli savaş meydanlarında bilgisayar ve sistemler üzerinden gerçekleştirilen bilgi savaşının bugüne kadar ortak bir tanım yapılmamıştır. Askeri boyutunun yanında sahip olduğu sosyal, kültürel, biyolojik, psikolojik, teknolojik boyutları bu savaşı alışılagelmiş savaş tanımlamaların dışına çıkarmaktadır. Bir başka değişle, bilgi savaşı tanımını tam olarak yapmak mümkün değildir, çünkü bilgi savaşı tanımı farklı bakış açılarından farklı biçimde yapılabilir.

Uzmanlarından Bilgi Savaşı Tanımları

Bilgi Savaşları ile ilgili ilk teknik tanım ilk kez konuyla ilgili bir seminerde Dr. John Alger tarafından verilmiştir. Bu tanımda bilgi savaşı, sahip olduğumuz bilgilerimizi ve bilgi tabanlı yapılandırmalarımızı korurken; rakibin bilgilerini, bilgi sistemlerini ve bilgi tabanlı yapılanmalarını etkileyerek bilgi üstünlüğünü sağlamamıza yarayacak her türlü faaliyetlerdir” şeklinde ifade edilmektedir.

Konuyla ilgili benzer bir tanımı da amerikan hava kuvvetleri yapmıştır. Bu tanımlamaya göre bilgi savaşı düşmanın sahip olduğu bilgi ve onun fonksiyonlarını engellemek, imha etmek, bozmak ve kendi çıkarımız doğrultusunda kullanmak için yapılan hareketlerle, düşmanın bu faaliyetimize karşı önlem almasını engellemek ve benzeri harekâtına karşı koymaktır şeklindedir.”

Leeds Üniversitesi Haberleşme Enstitüsü’nde çalışmalar yapan Profesör Philip M. Taylor, bilgi savaşı ile ilgili düşüncelerini şöyle açıklamaktadır:

“Dışarıda bir savaş var, bir dünya savaşı ve bu savaş kimin daha fazla mermiye sahip olduğuyla ilgili olmayan bilgiyi kimin kontrol ettiğiyle, nasıl gördüğümüz-duyduğumuz, ne yaptığımız ve ne düşündüğümüzle ilgili. Hepsi bilgi hakkında..”

Winn Schwartau ise bilgi savaşları ile görüşlerini; “Bilgi Savaşı endüstriye, politik küresel etkilere, ekonomik güçlere hatta tüm ülkelere karşı sürdürülebilir. Bu teknolojiye karşı teknolojinin kullanılmasıdır; bu, sırlar ve sırların çalınmasıyla ilgilidir; bu, bilginin sahiplerine karşı bu bilginin kullanılmasıyla ilgilidir, bu, bir düşmanın kendi bilgi ve teknolojisini kullanma kabiliyetinden yoksun bırakmakla ilgilidir” şeklinde açıklamaktadır.

Bilgi Savaşı, her türlü hedefe karşı zaman ve mekâna tabi olmaksızın yürütülebilir. Toplumsal anlamda her kesime yayılması amacıyla askeri, ekonomik, politik, ideolojik hatta dini sorunları temel alarak stratejik, taktik ve operatif seviyedeki hedeflere uygulanabilmektedir.

Bilgi Savaşı Çeşitleri
Bilgi Savaşı Çeşitleri

Bilgi Savaşı Çeşitleri

  • Komuta Kontrol Savaşı (C2W: Command-and Control Warfare),
  • İstihbarat Temelli Savaş (IBW: Intelligence-Based Warfare),
  • Elektronik Harp (EW: Electronic Warfare),
  • Psikolojik Savaş (PSYW: Psychological Warfare),
  • Bilgisayar Korsan Savaşı (Hacker Warfare),
  • Ekonomik Bilgi Savaşı (EIW: Economic Information Warfare) ve
  • Siber Savaş (Cyber Warfare) olmak üzere 7 başlıkta değerlendirilir.
Bilgi Savaşları

Bilgi Savaşı Özellikleri

Bilgi savaşlarının genel özelliklerini aşağıdaki gibi sunalım.

Haberimiz Olmaz..

Bu savaşın başladığını ya da başlayacağını haber veren herhangi bir mekanizma yoktur. Yani biz bir füzenin geldiğini o hedefe ulaşmadan görebiliriz ancak örneğin hayati hedeflerimizi hedef alan bir bilgi savaşı saldırısına karşı sadece daha önceden bu savaşa karşı aldığımız tedbirlerle savunma anlamında cevap verebiliriz.

Asimetrik Savaştır..

Çağımızın yeni tehditlerinden bahsederken değindiğimiz gibi, bilgi savaşı da asimetrik savaş türlerindendir. Çünkü asimetrik savaş, bilgi savaşında da olduğu gibi, meşru olarak harp etmeden özel hayati hedeflere alışılagelmişin dışında yöntemler kullanarak saldırmayı, halkın yaşam ve psikolojisini etkilemeyi, her türlü silahın kullanılarak yapılabileceği savaş şeklini ifade etmektedir. Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği de, kendi web adresinde asimetrik tehditten “yarattığı ani ve hazırlıksız durum nedeni ile ülkelerin siyasi, sosyal ve ekonomik sistemlerinde istikrarsızlıklarına neden olan, düşük seviyede kuvvet ve teknoloji kullanarak etkin olmayı amaçlayan tehdit algılamasıdır.” şeklinde bahsetmektedir.

Maliyetsizdir..

Bir bilgisayar sahibi ve yeterli bilgi birikimine sahip bir kişi özellikle bilgisayar korsan savaşı olarak belirttiğimiz çeşidi itibarıyla bu savaşı yürütebilmektedir. Bu yönüyle de ülkeler açısından yürütülecek savaşlarda zenginlik farklılıkları savaşın kazanılması noktasında belki de baskın güç unsuru olmaktan çıkmaktadır. Çünkü onlarca tankın yapacağı bir saldırının bu bilgisayarla daha etkili bir biçimde yapılabileceği gerçeği gözden kaçırılmaması gereken bir noktadır. Burada dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta da bu savaşların sadece bir bilgisayara sahip olma maliyeti kadar bir bedelle gerçekleştirilebilmesidir. Bir başka değişle, bu savaş vasıtasıyla uzaktaki bir hedefe yönelik saldırılar alışılagelmiş askeri saldırılara göre, çoğu zaman büyük maliyet ve çabaları gerektirmeden çok hızlı bir biçimde yapılabilir.

Savunma ve Saldırı amaçlıdır..

Gelişen teknolojiyle sürekli gelişen bilgi savaşı silahları, hem savunma hem de saldırı amaçlı kullanılabilir. Yapılacak bir saldırıya karşı koyabilme, sahip olunan bilgi-teknolojiyi kullanma imkân ve kabiliyetine bağlıdır.

Bazı kaynaklar bilgi savaşı yerine siber savaştan bahsetmektedir. Ancak unutulmaması gereken nokta siber savaşında aslında bilgi savaşlarının bir türü olduğudur. Bilgi savaşı ya da siber savaşın ilgilendirdiği ortak nokta ise ulusal güvenliktir.

Belirsizdir..

Bilgi savaşının önemli özelliklerinden birisi de kuşkusuz saldırıyı gerçekleştiren kaynağın tam olarak tespitinin mümkün olmamasıdır. Saldırıyı gerçekleştiren saldırgan bunu kolaylıkla inkâr edilebilir ve cezalandırılması son derece güçtür. Bugün hala Estonya saldırılarının bilgisayar korsanların bir siber ayaklanması mı yoksa resmi bir otorite tarafından onaylanmış saldırılar mı olduğunu söylemek güçtür. İşin içinde resmi bir onama vardıysa dahi, bir devletin başla bir devletin iSavaş saldırısına nasıl mukabele edebileceği açık değildir.

Bu savaşın hedefi bir ülkenin enerji sistemleri, iletişim ağları, hava kontrol sistemleri, finansal sistemler ve taşımacılık işlemlerini destekleyen bilgi sistem ve yapıları gibi hayati yapıların bilgisayar ve ağlarına karşı yürütülen tahrip edici tüm güç uygulamalarını içermektedir.

Bilgi Savaşı Özellikleri

Bilgi Savaşının Hedefi kişiler, şirketler ya da devletler olabilir..

Bilgi savaşı şahsi hayata dönük biçimde herhangi bir kişinin şahsi bilgilerinin kullanılmasıyla yapılabilir. Gelişen teknolojiler bilginin gizliliği ve sürekliliğinin yanında kişisel mahremiyeti de ortadan kaldırarak kişilere ait bilgileri açık bir biçimde tüm Dünya’ya ifşa etmektedir. Geçmişte olduğu gibi bir kişi hakkında bilgi sahibi olabilmek, çok derin araştırmalara gerek olmaksızın mümkün olabilmektedir. Google arama motoru üzerinden ya da son dönemde ülkemizde de yaygınlaşan arkadaş bulma sitesi olarak değerlendirilen facebook tarzı web siteleri ile bir kişi ile ilgili çok derin bilgilere sahip mümkün olabilmektedir.

Bilgi savaşının diğer bir hedefi de şirketlerdir.

Şirketler arasındaki rekabet neticesinde rakip firmanın veri tabanındaki verilere saldırarak silme, değiştirme ya da kullanma ile rakip firmaya çok büyük zararlar verilebilir.

Bir kuruluşun terör örgütüne destek verdiğinin, bir firmanın yasadışı faaliyetler yürüttüğünün, ya da piyasada bulunan ürünlerinden birinin zararlı kimyasallar içerdiğinin internette yayılması çok büyük kitlelere çok kısa zamanda ulaşabilir ve rakibe büyük zararlar verebilir.

Bunun yanında bir terör örgütü kendi sempatizanlarıyla olan haberleşmesini internet üzerinden yaparak eylem yapabilmekte, maddi destek sağlayabilmektedir.

Bilgi savaşının icra edilebileceği son hedef ise ülkeler ve küresel güçlerdir.

Emekli Korgeneral Şadi Ergüvenç, bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan çok hızlı gelişmelerin sonucunda barış, kriz ve savaş ortamlarının birbirlerinden kesin hatlarla ayrılmasının çok zor olduğunu ifade etmektedir. Çağımızın yeni çatışma modeli, gelişen bu teknolojilerle beraber gerçekleştirilen bilgi savaşlarıdır ve gelişmiş devletler geleceğin bilgi savaşları için hazırlanmaktadır.

Savaşa Giden yolun başlangıcıdır..

Bu yeni savaşlar hassas askeri varlıklar, kritik altyapı varlıkları, savaş alanı iletişimi ve uydu istihbaratıyla bağlantılıdırlar. Örneğin, Çin’in Aralık 2006’da hazırladığı savunma konusunda devlet politikasını açıklayan belgede (Beyaz Kitap) uydular gibi enformasyon varlıklarını kontrol edebilmek için uzayda üstünlük kazanılmasından söz edilmektedir.

Savaşlarda ilk saldırıyı gerçekleştirmek, ani baskınlar yaratmak oldukça önemlidir. Bu bakımdan topyekun bir savaşa girilmeden önce önemli altyapılara yapılacak ve onları çökertecek saldırıların önemli avantajlar sağlayacağı bir gerçektir. Ayrıca bu savaş çok hızlı bir biçimde yaygınlaştırılarak devam ettirilebilir.

Bilgi savaşının temel hedefi olan bilgi üstünlüğü; bilgi edinerek, düşmanın bilgi toplamasını ve süreçleri engelleyerek, düşmanı yanlış bilgi ile aldatarak ya da düşmanın alt yapısını tahrip ederek sağlanabilir.

News Reporter
Bülent Keskin-Elektrik Elektronik Mühendisi-Strateji Bilimi Uzmanı-Elektromekanik Şefi-Kampüs Koordinatörü

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir